65 هِيَ الْقُصْوي».

يحيى‌بن‌سعيد (متوفاى 690 ه .ق): «فَاذا نَزَلَ منا يَومَ النّحْرِ رَمي جَمْرَةَ الْعَقَبَةَ بِسَبْعِ حَصَياتٍ». ¹

محقق در المختصرالنافع: «الْقَوْلُ في مناسَكِ منا يوْمَ النَّحْرِ وَ هِيَ رَمْي جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ».

همان‌گونه كه ملاحظه شد، در هيچ يك از اين كلمات، نامى از «ارض» يا «الأرض» به ميان نيامده است.

2. متأخرين از فقها

علامه حلى: «وَ يَقْضي مَناسِكَهُ بِمِنى يَوْمَ النّحْرِ وَ هِيَ بِثَلاثَة: الأَوَّلُ رَمْي جمَرَةِ العقَبَةِ...».

در تعبير ديگر دارد: «وَ ايصالُ كُلِّ حَصاةٍ إلى الْجَمَرَةِ».

در كلمات ديگر فقها، در اصلِ وجوب رمى جمره، تعبيره به جمره شده و با تعبير ارض نيامده است.

روى اين حساب، چنانچه در فروع اين مسئله تعبير به الأرض شده، منظور همان جمره است و جمره، همان ستونى است كه سنگريزه‌ها به آن زده مى‌شود كه با فرض نبودنِ ستون، على‌القاعده بايد به جايگاه و زيربناى ستون زده شود. بنابراين، از تعبير به ارض چگونه مى‌توانيم استفاده كنيم كه مقصود، ارض اطراف ستون‌هاست. ²

جمرات در روايات

1. عَنْ سَعِيدٍ الْأَعْرَجِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللهِ(ع) جُعِلْتُ فِدَاكَ مَعَنَا نِسَاءٌ فَأُفِيضُ بِهِنَّ بِلَيْلٍ قَالَ نَعَمْ تُرِيدُ أَنْ تَصْنَعَ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللهِ(ص) قَالَ: قُلْتُ: نَعَمْ، فَقَالَ: أَفِضْ بِهِنَّ بِلَيْلٍ وَ لا تُفِضْ بِهِنَّ حَتَّى تَقِفَ بِهِنَّ بِجَمْعٍ ... ثُمَّ أَفِضْ بِهِنَّ حَتَّى تَأْتِيَ بِهِنَّ الْجَمْرَةَ الْعُظْمَي فَيَرْمِينَ الْجَمْرَةَ. ³

در اين روايت امام(ع) مى‌فرمايد: «... زنان را [در شب عيد قربان] كوچ ده تا برسى به جمره عظمى (جمره عقبه) تا آنكه آنان، جمره را [با سنگريزه] بزنند».

از جمره تعبير به جمره عظمى شده و نامى از ارض به ميان نيامده است.