268شيخ طوسى (م 460ه .ق) در نهايه با فرض عدم دسترسى به قربانى نوشته است: «اگر پول قربانى را به همراه داشت، آن را نزد كسى كه به وى اعتماد دارد، قرار دهد تا برايش قربانى خريدارى كند». ¹ ايشان در كتاب الجمل والعقود مطلبى در اين باب ندارد. ²

سلار (م 463ه .ق) در المراسم العلوية ³ و ابن‌براج (م 481ه .ق) در جواهر الفقه ⁴ به مسئله نيابت در قربانى نپرداخته‌اند. البته ابن براج در كتاب ديگرش، المهذب، به اجمال از نيابت سخن گفته، ليكن از شرط ايمانِ نايب، سخن نرانده است. ⁵ راوندى (م573ه.ق) در فقه‌القرآن نوشته است:

اگر قربانى را نيافت و پولش را در اختيار داشت، آن را نزد فرد ثقه‌اى قرار دهد تا قربانى را خريدارى كند و تا پايان ذى‌حجه ذبح كند و اگر تا پايان ذى‌حجه نتوانست، در ذى‌حجه سال آيند،ه قربانى كند. ⁶

صاحب غنيةالنزوع (م 587 ه.ق) در صورت عدم دسترسى به قربانى چنين فتوا داده است: «قربانى به گردن او است تا اينكه در سال آينده ذبح كند يا به نيابت از او، ذبح صورت گيرد». ⁷

ابن حمزه در وسيله سخنى در باب نيابت ندارد. ⁸

سلمان بن سليمان صهرشتى در اصباح‌الشيعه نيز به نيابت اشاره‌اى ندارد. ⁹ ابن‌ادريس حلى هم، در صورت عدم دسترسى به قربانى، مانند برخى ديگر از فقيهان گذشته گفته است: «اگر پول قربانى را دارد، نزد فرد ثقه‌اى قرار دهد تا قربانى برايش خريدارى كرده، ذبح كند». ¹⁰

مشابه به همين سخن را ابوالمجد حلبى در «اشارة السبق» دارد: «اگر قربانى را نيافت، بهاى آن را نزد ثقه‌اى قرار دهد تا در سال آينده به جاى او ذبح كند». ¹¹

محقق حلى در شرايع ¹² و مختصر النافع ¹³ و علامه در قواعد الاحكام ¹⁴ نيز در صورت عدم دسترسى به قربانى، گرفتن نايب را به گونه‌اى عام و بدون برشمردن شرايط خاص مطرح مى‌كند.