536 وَ هُمْ فٰاسِقُونَ»؛ ¹ براى كسى از آنان (منافقان) اگر بميرد، نماز نگزار و بر قبر آنان (براى طلب مغفرت) نايست، آنان به خدا و پيامبر او كفر ورزيده و در حالى كه فاسق و بدكارند، مرده‌اند.

بسيارى از علماى اهل سنت مانند بيضاوى در أنوار التنزيل ² و آلوسى در روح المعانى ³ و ديگران به اين نكته اشاره كرده‌اند كه مراد از اين آيه، نهى از توقّف در كنار قبر منافق در هنگام دفن يا براى زيارت است. با توجّه به اين كه مى‌فرمايد دربارۀ منافق اين كار نهى شده، پس مفهوم آيه اين است كه توقف براى زيارت قبر مؤمن و مسلمانان، مشروع بوده و اشكالى ندارد. ⁴

2.خداوند متعال در مورد اصحاب كهف و نزاع مردم در كيفيت تعظيم و تكريم از آنان مى‌فرمايد: «إِذْ يَتَنٰازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقٰالُوا ابْنُوا عَلَيْهِمْ بُنْيٰاناً رَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قٰالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلىٰ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً»؛ ⁵ تا مردمى كه ميانشان تنازع و اختلاف در امر آنها بود، رفع نزاعشان بشود. با اين همه بعضى گفتند: بايد گرد آنها حصار دنيايى بسازيم. خدا به احوال آنها آگاه‌تر است. آنان كه بر واقع احوال آنها اطلاع يافتند، گفتند: البته بر ايشان مسجدى بنا كنيم. مفسرين مى‌گويند: از اين كه برخى پيشنهاد ساختن مسجد داده‌اند، كشف مى‌شود كه آنان مسلمان و موحّد بوده‌اند. لذا واضح است كه پيشنهاد مسجد به اين جهت است كه به طور مدام بر آن وارد شده تا مرقد اصحاب كهف، مزار و محل زيارت مردم گردد. ⁶

ب) احاديث و زيارت قبور

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نه تنها به زيارت قبور امر نمود، بلكه خود نيز به زيارت آنها مى‌رفت تا عملاً استحباب و جواز اين مسأله را تثبيت كند. در اين جا به چند حديث اشاره مى‌شود: