481 «أَلْهٰاكُمُ التَّكٰاثُرُ حَتّٰى زُرْتُمُ الْمَقٰابِرَ» ¹ شأن نزول قرآن در مورد فخرفروشى دو طايفۀ بنى عبد مناف و بنى السهم بن عمرو به يكديگر بوده است كه بنى عبد مناف پيروز شدند و بنى سهم براى جبران شكست خود گفتند: از طايفۀ ما در قديم بر اثر ستم و ظلم از بين رفتند، از اين رو به قبرستان‌ها رفتند و به شمارش قبرهاى قوم و قبيلۀ خويش پرداختند. ² در واقع اين واژه به طور دقيق به معناى ملاقات است. يعنى قرآن هم همين معنى را مورد تأييد قرار مى‌دهد و مى‌فرمايد: آنها به سراغ و يا به ديدن و ديدار كردن و ملاقات قبرهاى قوم خود رفتند.

زيارت در اصطلاح دقيق ملاقات كردن و ديدن و ديدار كردن از مشاهد مشرّفه، اعم از قبور اولياى الهى و مساجد و مكان‌هاى مورد عبادت حضرت حق جلّ و علا را زيارت گويند. زيارت حضور در مشهد است و تجليل و تكريم شهيد، يعنى جان باختۀ در راه خدا و زنده به حيات ابد. ³

زيارت در بُعد تاريخى

پايه‌گذار زيارت قبور مسلمانان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مى‌باشد؛ كه كتب سيره به گونۀ مبسوط آن را آورده‌اند. لازم به تذكر است اين نمونه‌ها كه تعدادى از آنها بيان مى‌شود، معناى واقعى واژۀ سنت است. در صفحات آينده كه اين واژه را دقيق معنا مى‌كنيم، تطبيق آن بر افعال خاص و عام رسول مكرم اسلام به وضوح قابل رؤيت است.

الف) سال ششم از هجرت نبوى سال صلح حديبيه است كه پيامبر در بين راه مدينه و مكه در قريۀ ابواء بر سر قبر مادر خود جناب آمنه بنت وهب آمد و جالب اين‌كه بنا بر تصريح محمد بن سعد صاحب طبقات رسول خدا گريست و بر مرمت و تجديد بناى آن قبر پرداخت ⁴ كه جناب شيخ مفيد اعلى اللّٰه مقامه نيز ناقل اين خبر است و همچنين پس از حجة الوداع در سال دهم هجرت به زيارت قبر مادر شتافت