320مى‌خواهد و آنچه درخواست مى‌كنيد هست. «وَ يَدْعُ الْإِنْسٰانُ بِالشَّرِّ دُعٰاءَهُ بِالْخَيْرِ»؛ ¹انسان بدى‌ها را مى‌طلبد آن‌گونه كه نيكى‌ها را مى‌طلبد.

5. دعا به معنى به سوى خود خواندن: «قٰالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مٰا سَقَيْتَ»؛ ²دختر شعيب گفت: پدرم تو را مى‌طلبد كه اجرت كار تو را بدهد.

«قٰالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمّٰا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ»؛ ³ خداوندا زندان برايم محبوب‌تر از كارى است كه اين زن‌ها مرا به سوى خود مى‌خوانند. معلوم است كه زن‌ها او را براى چه به سوى خود دعوت مى‌كردند.

6. دعا به معنى سؤال و پرسش: «قٰالُوا ادْعُ لَنٰا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنٰا مٰا لَوْنُهٰا»؛ ⁴ بنى اسرائيل به موسى گفتند: از خدا بپرس توضيح دهد به ما رنگ اين گاو چيست؟

7. دعا به معنى نيايش و ابتهال: «قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمٰاتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً »؛ ⁵بگو كيست كه شما را از تاريكى‌هاى بيابان‌ها و درياها نجات دهد كه مى‌خوانيد او را با حالت خشوع و پنهانى؟ «اُدْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً»؛ ⁶ پروردگارتان را با حالت تضرع و پنهانى بخوانيد. آيات ديگرى كه دعا در آنها به معناى ابتهال است كم نيست. ⁷

دعا در مورد نارسايى‌هاى قدرت ماست، نه دربارۀ توانايى و قدرت. به عبارت ديگر دعاى مستجاب دعايى است كه به مضمون آيۀ «أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذٰا دَعٰاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ»؛ ⁸ مفهوم دعا درخواست فراهم شدن اسباب و عواملى است كه از دايرۀ قدرت انسان بيرون باشد، آن هم از كسى كه قدرتش بى‌پايان و هر امرى براى او آسان است.

ولى اين درخواست بايد از تمام وجود او برخيزد تا به اقيانوس بى‌پايان بپيوندد و