157 «بلى أَرَأَيتِ لَوْ كانَ عَلَى أُمِّك دَينٌ أَكنْتِ قَاضِيتَهُ؟»، قَالَتْ: نَعَمْ، فَقَالَ: «اقْضُوا اللهَ الَّذِي لَهُ، فَإِنَّ اللهَ أَحَقُّ بِالوَفَاءِ». ¹

آيا اگر قرضى بر عهده مادرت بود آن را قضا مى‌كردى؟ گفت بلى، حضرت(ص) فرمود: حق خداى متعال را قضا كنيد؛ زيرا آن سزاوارتر به وفا كردن است.

شاهد مثال اين حديث، كلمه «قاضيته» و «اقضوا» است. چنان‌كه ملاحظه مى‌شود، پيامبر اكرم(ص) از انجام حج از طرف ميت و پرداخت دَين او، به «قضا» كردن آنها تعبير فرمود و لازمه تعبير ياد شده، اين است كه عبادت‌هاى انجام شده و اهداى آن به ميت، خلل و كمبود بُعد عبادى ميت را جبران مى‌كند، از سوى ديگر با توجه به نقش عبادات در تكامل روحى انسان، ميت نيز به ميزان عبادت انجام شده از جانب نائب به تكامل روحى نائل مى‌گردد. ²

2. اجزاء (مجزى بودن)

نيز آن حضرت در پاسخ مردى كه پرسيد، پدرش از به جا آوردن حج