96
مبانى روششناسى وهابيان
روششناسى، برگردان « Methodology » است و عربزبانان از آن به «علمالمنهج» تعبير مىكنند. نظر به اهميت اين دانش، گاهى آن را «علمالعلوم» مىنامند. اين اصطلاح، كاربردهاى مختلفى دارد كه در اينجا به آنها اشارهاى مىكنيم:
- روششناسى به معناى شناخت ابزار، فنون و طريق تحصيل معرفت در يك حوزه معين. در اينجا مىتوان روش را به حوزه معين معرفتى نسبت داد؛ مثل روش تاريخ كه اشاره به همين معنا دارد.
- بررسى پايههاى نظرى مكتب معين؛ يعنى پيشفرضها، زيرساختها و مفاهيم اساسى مكتب؛ به ديگر سخن، منطق فهم مكتب را مىتوان معادل اين كاربرد دانست.
- علمى كه در آن، روش دستيابى به معرفت، بررسى مىشود.
در اينجا معناى دوم و سوم مدنظر ماست. 1 «آيتالله سبحانى (حفظه الله)» درباره روش فكرى سلفيه مىنويسد:
مسئله مهم، آگاهى از روش فكرى آنهاست؛ آنها دو روش دارند كه به هم نزديك است:
يك - گروهى فقط كتاب و سنت را حجت مىدانند و از داورىهاى عقل، كمك نمىگيرند.
دو - گروه ديگر مىگويند قرآن و سنت وقتى براى ما حجت است