229
(الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرّٰاءِ وَ الضَّرّٰاءِ وَ الْكٰاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعٰافِينَ عَنِ النّٰاسِ وَ اللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ) (آل‌عمران: 134)
[پرهيزكاران كسانى‌اند] كه در توانگرى و تنگدستى، انفاق مى‌كنند و خشم خود را فرومى‌برند و از [خطاى] مردم درمى‌گذرند و خدا نيكوكاران را دوست دارد.
فرو بردن خشم، بسيار خوب است. اما به تنهايى كافى نيست؛ زيرا ممكن است كينه و دشمنى را از قلب انسان، ريشه‌كن نكند. در اين حال بايد براى پايان دادن به حالت عداوت، كظم غيظ، با عفو و بخشايش همراه گردد. ازاين‌رو خداوند به دنبال صفت عالى خويشتندارى و فروبردن خشم، گذشت را بيان نموده است. 1
پيامبر اكرم(ص) فرمود:
«مَنْ كَظَمَ غَيْظاً وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى إِنْفَاذِهِ مَلَأَ اللهُ قَلْبَهُ أَمْناً وَ إِيمَانا»؛ 2«آن كس كه خشم خود را فروببرد، با اينكه قدرت بر اعمال آن دارد، خداوند دل او را از آرامش و ايمان پر مى‌كند».
در سيره اهل‌بيت(عليهم السلام) نيز بسيار مشاهده مى‌كنيم كه آن بزرگواران هيچ‌گاه خشمگين و عصبانى نشده‌اند؛ چنان‌كه نقل است در زمان امام حسن(ع)، مردى از اهالى شام در مدينه، آن حضرت را سوار بر مركب مشاهده كرد و آنچه توانست به ايشان ناسزا گفت. حضرت پاسخى نداد تا او از سخنانش فارغ گرديد. سپس امام(ع) به نزد او آمد و سلام كرد و تبسم نمود و فرمود:
اى پيرمرد! گمانم غريبى! گويا مطالبى بر تو اشتباه شده است؛ اگر از ما درخواست رضايت كنى، از تو خشنود مى‌شويم. اگر چيزى از ما بخواهى، به تو عطا مى‌كنيم. اگر از ما راهنمايى بخواهى، تو را راهنمايى مى‌كنيم. اگر براى برداشتن بارى از ما كمك بخواهى، بار تو را برمى‌داريم. اگر گرسنه باشى، تو را سير مى‌كنيم. اگر برهنه باشى، تو را مى‌پوشانيم. اگر نيازمند باشى، تو را بى‌نياز مى‌كنيم. اگر گريخته باشى، به تو پناه مى‌دهيم.