105
واليان مكه (از صدر اسلام تاكنون)
هادى امينى/ ترجمه: محسن آخوندى
ميقات حج، ش 2
نوشتار پيشرو پژوهشى است كه واليان مكه را از صدر اسلام تاكنون بررسى كرده است. نگارنده در اين مقاله، از نخستين والى مكه آغاز و به ترتيب يكايك كسانى كه والى و حاكم مكه شدهاند را بيان كرده و درباره آنها مختصرى شرح داده است. اولين والى مكه كه پس از فتح مكه توسط شخص پيامبر(ص) تعيين شد، عتّاب بن اسيد است. البته درباره عتّاب اختلافى ميان مورخان وجود دارد. برخى از آنان نخستين والى و حاكم مكه را معاذ بن جبل دانستهاند. حكومت مكّه پس از عتّاب يا معاذ به حارث رسيد. پس از حارث، محرز بن حارثه، بعد از او قنفذ بن عمير و بعد نافع بن عبدالحارث بعد از نافع، طارق بن مرتيع كنانى و به همين ترتيب تا زمان حكومت حضرت على(ع). چون حضرت به خلافت رسيد، والى مكه را عزل كرد و ابوقتاده، حارث بن ربعى را به جاى او گماشت. پس از مدّتى، اميرالمؤمنين(ع)، ابوقتاده را عزل و به جايش قُثَم بن عباس بن عبدالمطلب را گماشت. پس از شهادت اميرالمومنين(ع) كه خلافت را امويان و سپس عباسيان غصب كردند، حاكمان و واليان حرمين شريفين توسط آنها تعيين مىشدند. نويسنده به همين