470رفته و بعد از لختى استراحت و خوردن صبحانه، بلافاصله براى رمى جمره عقبى حركت كردند. زنان، سالخوردگان و بيماران، ديشب پس از وقوف اضطرارى در مشعر، به منا آمده و رمى جمره را انجام داده و به چادرها برگشته‌اند؛ قربانى‌هاى اين گروه، در همان اولين ساعات روز، انجام مى‌شود. مسير تردد به رمى جمرات، به‌ويژه مسير رفت آن، بسيار شلوغ و پر ازدحام است. (تصوير شماره 82)
در سمت چپ و راست مسير، چادر زائران هندى، پاكستانى و كشورهاى عربى قرار دارد. گرچه محل رمى جمرات، توسعه يافته و در چند طبقه ساخته شده، اما زائران ايران، به دليل فتاواى مراجع عظام، فقط از طبقه اول اين واجب حج را به جا مى‌آورند. ظرف ديشب و صبح امروز كه فرمان رمى جمرات صادر شده، لشكر خداوند، بيش از 21 ميليون سنگ‌ريزه قهر و غضب را به قلب دشمن بزرگ شليك كرده است.
مناسك عرفات و منا، طراحى يك جنگ و حمله نمادين است. لشكرى كه ديروز در چادرهاى پشت جبهه (عرفات) مستقر شده بود، با غروب افتاب و استفاده از تاريكى شب در خط دوم (مشعرالحرام) مستقر شد و پس از بازبينى سلاح و پر كردن خشاب‌ها (جمع‌آورى سنگ‌ريزه از سرزمين مشعر) در گرگ و ميش هوا، تا پشت خطوط دشمن، جلو رفت و با طلوع آفتاب، به خط دشمن زد و با حمله به قلب دشمن (جمره عقبى)، مركز فرماندهى آن را نشانه گرفت. گويا اين جنگ نمادين مى‌خواهد به همه شركت‌كنندگان هشدار دهد كه همه ما با زندگى در دنيا، خواه ناخواه، وارد صحنه كارزار با دشمنى ستيزه‌جو شده‌ايم. زندگى، صحنه جنگ هميشگى با شيطانى است كه اهل مصالحه و سازش نيست و قسم خورده جنگ را تا زمان مرگ انسان‌ها، براى شكست خفت‌بار و اسارت بنى‌آدم ادامه دهد.
رمز موفقيت و پيروزى در اين جنگ طولانى، حفظ هوشيارى و آمادگى و حمله مكرر و ضربه به قلب دشمن است. حاجيان به حج مى‌آيند تا از خواب غفلت چندين