1) . ابوعبدالرحمان احمد بن شعيب بن على نَسائى، صاحب كتاب حديثى السنن الكبرى و السنن الصغرى، كه به المجتبى معروف است، و همچنين تهذيب السنن الكبرى، كه از اصول شش‌گانه اهل سنت مى‌باشد، سال 215ه.ق در نَسا (از شهرهاى خراسان) تولد يافت و سال 303 ه.ق در رَملَه (از شهرهاى فلسطين) و به قول برخى ديگر در مكه درگذشت. وى در پانزده‌سالگى براى كسب علم و ملاقات با مشايخ، به حجاز، عراق، مصر، شام و جزيره مسافرت كرد و سرانجام در مصر اقامت گزيد. او از حافظان حديث، امام اهل حديث و فقها در مصر و بلكه عصر خود به شمار آمده است. در احوال رجال نيز وى داناترين محدّث زمان خود بوده است. ذهبى در اين باره مى‌نويسد: «در ابتداى سال 300 ه.ق، هيچ‌كس حافظتر از نسائى نبوده و او در احاديث و ايرادهاى آنها و رجال اسناد آنها ماهرتر از مسلم، ابوداوود، ابوعيسى ترمذى و هم‌تراز بخارى و ابوزرعه بوده است» با وجود كثرت اطلاع نسائى بر احوال رجال و مهارت وى در علم جرح‌وتعديل، ذهبى و ابن حجر، وى را در جرح و نقد رجال، از سخت‌گيران به شمار آورده‌اند. وى در جرح و نقد رجال، چنان سخت‌گير بوده است كه از نقل احاديث تعداد قابل توجهى از راويانى كه ابوداوود و ترمذى به نقل احاديث آنان پرداخته‌اند و نيز برخى از رجال صحيح بخارى و مسلم‌بن‌حجّاج نيشابورى (صحيح مسلم) اجتناب كرده و به جرح آنان مبادرت ورزيده است. به‌همين‌علت، برخى گفته‌اند كه شرط نسائى در رجال، شديدتر از شرط مسلم است. وى در علم رجال، كتاب الضعفاء والمتروكين را كه بين اهل علم متداول است، تأليف كرده. وى را به‌دليل اينكه از معاويه و عمروبن‌عاص برائت مى‌جُسته، رمى به تشيع كرده‌اند، و همين مسئله، سبب مرگ وى شد؛ زيرا او در اواخر عمرش، از مصر به دمشق آمد و هنگامى‌كه از وى در فضيلت معاويه، حديث خواستند، گفت كه غير حديث پيامبر(ص) كه درباره وى فرمود: «لا اشبع الله بطنه»؛ «خدا شكمش را سير نكند»، چيزى در فضيلت وى نمى‌داند. ازاين‌رو وى را با ضرب و شتم از مسجد بيرون كردند و چون آسيب شديدى به وى وارد شده بود، از مصر خارج شد و طبق قول صحيح، در رَملَه درگذشت. ر.ك: سير اعلام النبلاء، ج14، صص125- 135؛ تذكرة الحفّاظ، ج2، صص698 - 701؛ طبقات الحفّاظ، صص 323 و 324.