98
نقد
اولاً: عدم تصريح به وقوع اين جريان، غير از تصريح به عدم وقوع آن است؛ بنابراين نمىتوان از تصريح نكردن مورخان، انكار آنان و در نتيجه واقع نشدن آن را نتيجه گرفت؛ چراكه برخى حوادث و قضاياى تاريخى، به دلايل گوناگون كه در اينجا جاى پرداختن به آن نيست، در منابع تاريخى منعكس نشده است. 1
ثانيا : ً چنانكه در ادامه خواهيم گفت، برخى مورخان و انديشمندان، به حضور اهلبيت(عليهم السلام) در كربلا تصريح كردهاند: از جمله بيرونى، ابن نما، سيد ابن طاووس و شيخ بهائى.
ثالثاً: كلام شيخ مفيد به گونهاى است كه حاكى از حذف برخى حوادث تاريخى است:
فسار معهم في جملة النعمان، و لم يزل ينازلهم في الطريق و يرفق بهم كما وصاه يزيد و يرعونهم حتى دخلوا المدينة؛
آنان (اهلبيت(عليهم السلام))همراه نعمان شدند و پيوسته، نعمان آنان را در راه فرود مىآورد و [چنين كه يزيد سفارش كرده بود] با آنان مدارا و رعايت حالشان را مىكرد تا آنكه وارد مدينه شدند.
تعبير «حتى دخلوا المدينة» حاكى از آن است كه در اين بين، حوادث ديگرى بوده كه شيخ مفيد، آنها را بيان نكرده است؛ البته اين امر به سبب شيوه اختصارنويسى وى در كتاب ارشاد يا به دليل مبناى ايشان در گزينش اخبار تاريخى، اخبار متواتر يا دستكم اخبار مستفيض درباره يك حادثه است و چون خبر متواتر يا مستفيضى در اين باره به دست وى نرسيده، از آوردن آن صرف نظر كرده است.