54بالاست و برنامهها، درخواستهاى جلسههاى گوناگون، تكتك و چندنفره به روحانيون كاروانها منتقل مىشود.
هنوز همه اجزاى گوناگون بعثه و نيز مرزهاى سازمان حج و زيارت و بعثه مقام معظم رهبرى برايم چندان روشن نيست؛ چون مسئولان قسمتهاى گوناگون را هنوز نمىشناسم. زبان توضيح آنها از قضايا به گونهاى است كه تصور مىكنند، من همه بخشها را مىشناسم و ناچارم بدون اظهار به ندانستن خود از تقسيمها و وظايف بخشهاى گوناگون به طرح پرسش و پاسخ بپردازم تا مسائل برايم روشن شود. البته تجربه كردن اين مسير با مشكل بسيارى همراه است؛ تا نويسنده دريابد كه چه بايد بكند، بايد سختى بسيارى بكشد و فرصت نوشتن نيز پيدا نمىكند و اين در حالى است كه بهطور طبيعى، انتظار مىرود تا اجزاى گوناگون عمليات حج ديده شود. از اين رو، نويسنده كتاب حج بر اجزاى گوناگون حج اعم از بعثه و ستاد، اشراف كامل پيدا نمىكند. من هم براى رسيدن به اين اشراف كامل مشكل بسيارى دارم. تازه روزهاى اول، كه مديران بخشهاى گوناگون هنوز نويسنده را نمىشناسند، كمتر كسى به سؤالهاى او پاسخ مىدهد؛ چون فكر مىكنند يكى از دهها خبرنگارى است كه به حج آمده و مىخواهد صفحههاى خبرگزارى و روزنامه محل مأموريت خود را پر كرده و چند خط مطلب كاسب شود. اما كتاب حج بايد در پى پاسخ همه اين سؤالها باشد و خبرها را جمعآورى كند و تا جايى كه امكان دارد بر همه تصميمها و نشستها و اخبار و حوادث و عمليات حج و مهمتر از همه بر همه اعمال و مسائل حاجيان اشراف پيدا كند. من هم به نماينده ولىفقيه، حاج آقاى قاضى عسكر و دكتر مظلومىقول دادهام كه فقط گزارش رفتوآمد سفر نماينده مقام معظم رهبرى را ننويسم و از حجاج و كاروانها و مديران بخشهاى گوناگون حج نيز در گزارش حج سال 1431 ه.ق مطالبى را بيان كنم.