29علامه طباطبايى در تفسير آيه شريفه (رَبَّنٰا وَ اجْعَلْنٰا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنٰا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَ أَرِنٰا مَنٰاسِكَنٰا وَ تُبْ عَلَيْنٰا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوّٰابُ الرَّحِيمُ) 1 مىگويد:
مناسك جمع منسَك (مصدر ميمى) و بهمعناى عبادت است. اضافهشدن مصدر، افاده تحقق مىكند؛ يعنى ابراهيم و اسماعيل(عليهما السلام) درخواست كردند تا خداوند، حقيقت اعمالى را كه از آنها بهشكل عبادت سر زده است، به آنها نشان دهد، نه تعليم تكاليف را؛ زيرا آنان به تكاليف آگاه بودند. 2
پس مراد از بيان مناسك، تعليم و شناساندن مناسك و عبادات حج يا مكان آن عبادات است بر خود ايشان، بهواسطه وحى و الهام و بهواسطه تعليم ملك نه فراگيرى از بشر.
مناسك جمع مَنسَك، اسم زمان يا مكان از نَسَكَ، يا اسم مصدر بهمعناى نَسْك [نُسْك] است، و اصل نَسْك بهمعناى طريقه و روش عبادت و عمل است: (لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنٰا مَنْسَكاً هُمْ نٰاسِكُوهُ) ؛ «براى هر گروهى طريقه قرار داديم كه مشى كنند». (حج: 67)
اما در آيه (إِنَّ صَلاٰتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيٰايَ وَ مَمٰاتِي لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمِينَ) 3، ظاهراً منظور از مناسك بهمناسبت مورد، مناسك حج است كه يا مراد امكنه شريفه از مطاف و صفا و مروه و... يا اعمال و افعال حج، مثل