250اطاعت خدا و اداى تكليف حج، آزمايشى بزرگ به منظور مبارزه با رذايل اخلاقى و نشان دادن اوج دلدادگى و شيفتگى در محضر پروردگار است. امام على(ع) دراينباره فرموده:
وَلكِنَّ اللهَ يَخْتَبِرُ عِبادَهُ بِأَنْواعِ الشَّدائِدِ، وَيَتَعَبَّدُهُمْ بِأَنْواعِ الْمَجاهِدِ، وَيَبْتَلِيهِمْ بِضُرُوبِ الْمَكارِهِ، إِخْراجاً لِلتَّكَبُّرِ مِنْ قُلُوبِهِمْ، وَإِسْكاناً لِلتَّذُلِلِ فِي نُفُوسِهِمْ... . 1
وليكن خداوند بندگان خود را به انواع سختىها مىآزمايد و به انواع كوششها به عبادت وامىدارد و به اقسام اعمالى كه خوشايند آنها نيست، مبتلايشان مىكند؛ تا تكبر و خودبينى را از دل آنها بيرون برد و حقارت و كوچكى را در جان آنها جايگزين كند.
پس در اين سفر مقدس، انسان بايد ناملايمات و سختىها را تحمل كند و آنها را بپذيرد. ديگران را از خود نرنجاند و متوجه مقام و موقعيت خود باشد. عارف فرزانه، بهارى همدانى(رحمه الله) مىنويسد:
[حجگزار] بايد خوشخلق باشد و تواضع بورزد، از رفيق مُكارى 2 و غيره كوچكى بنمايد و از لغو و فحش و درشتگويى و ناملايمت در حذر باشد. حسن خلق، تنها آن نيست كه اذيتش به كسى نرسد؛ بلكه از جمله اخلاق حسنه آن است كه از غير، تحمل اذيت بنمايد؛ نه تنها متحمل شود؛ بلكه در ازاى او خفض جَناج كند. در حديث