192فديه آنها قرار داد. آدمى براى دستيابى به كمال، راهى جز مبارزه با نفس خويش ندارد. او بايد هواهاى نفسانى را بشناسد و از آنها تبعيت نكند و آنها را زير پاى سلوك بنهد.
بايد از شهوات و زخارف دنيا به سوى او هجرت كند و ارزش بيت در نظرش بزرگ آيد. حج و عمرهگزار بايد بداند ديدار خانه دوست و تقرب به حريم يار، خطير و عظيم است. طلب عظيم، عزمى عظيم مىطلبد. بايد عمل را خالص كند و درون را با اخلاص براى زيارت بيتاللَّه آماده سازد، تا به قرب الهى برسد.
دوم - پاكى و زلالى در همه عرصههاى زندگى
ازآنجاكه حجگزار مىخواهد وارد حرم امن الهى شود، بايد پيش از سفر، خود را براى حضور در محضر خداوند و اولياى گرامش آماده كند. آمادگى حضور به اين است كه اگر باطنى آلوده به رذايل دارد، آنها را بزدايد، و اگر به اعمالِ زشت و ناروايى آلوده است، همه را ترك كند، و عزم جدى و راستين داشته باشد كه به اين آلودگىها باز نگردد؛ زيرا توبه واقعى، جز پاكسازى باطن، ترك اعمال ناروا، عذرخواهى از خداوند و پشيمانى از گذشته و جبران آن نيست.
شستوشويى كن و آنگه به خرابات خرام
تا نگردد ز تو اين دير خراب آلوده
تائب حقيقى علاوه بر اداى حقوق شرعى و الهى، بايد حقالناس را نيز ادا كند؛ اگر مالى از راه حرام به دست آورده يا حق كسى را ضايع كرده است، با راضىكردن صاحبان حق، خود را از آن آلودگىها پاك كند. امام باقر(ع) فرمود: