108عرفا و اهل حكمت معتقدند كه براى دلهاى غافل، هيچچيز مفيدتر از زيارت اهل قبور نيست. دلهايى كه زنگار دنيا گرفتهاند و از مكارم معنوى دور ماندهاند، با حضور در اين مكانها و مرور زندگى گذشتگان موعظه شده، عبرت مىگيرند و بسيارى از امراض اخلاقىشان چون حسد، طمع، حرص و آرزوهاى دراز دنيايى درمان مىيابد.
فيض كاشانى فرموده است:
مقصود از زيارت قبور براى زيارتكنندگان، عبرتگرفتن است، و براى شخص زيارتشده، سودبردن از دعاى زائرين است. پس سزاوار است كه زائرين از دعاى بر خود و بر ميت غافل نشوند، و راه تحصيل عبرت، آن است كه در دل خود تصور كند كه مرده است و در يكى از اين قبرها قرار دارد و اجزاى بدنش متلاشى شده و چگونه از آن خارج خواهد شد و به زودى گرفتار اين سرنوشت مىشود. 1
مناسك معنوى حج نيز براى انسان، بهترين موعظه و هشدار است. توجه به آخرت از اصول تربيتى حج است؛ زيرا اگر كسى با حقيقت حج و مناسك آن آشنا باشد، مىفهمد كه بيرون آوردن لباس رنگارنگ و پوشيدن لباس سفيد احرام، به معناى عبور از دنيا و جداشدن از رنگها و تعلقات دنياست.
حجگزار براى ورود به حرم الهى، لباس دوخته را از تن بيرون