270اين تعبيرهاى گوناگون، ناشى از عدم تشخيص درست و عدم شناخت صحيح از شخصيت نافع مىباشد؛ زيرا نافع مولا ابن عمر و نافع شيخ القراء دو شخصيت جداگانه و مستقل هستند و تاريخ مرگشان به فاصله پنجاه سال واقع شده است. نافع اوّل، محدث و فقيه، و نافع دوّم اشتهار در قرائت داشته است.
نافع مولا ابن عمر ملقب به فقيه، مكنّى به ابوعبدالله است او از اسراى جنگى بوده كه در اختيار عبدالله فرزند عمر بن خطاب قرار گرفته و لذا معروف به مولا ابن عمر گرديده است و در اثر استعدادى كه از آن برخوردار بوده، در مدينه فقه و حديث ياد گرفته است. او را جزو محدثين در طبقه تابعين مىشمارند.
او در زمان عمر بن عبدالعزيز (99- 101ه.ق) به عنوان تعليم احكام براى مردم مصر به آن ديار اعزام گرديد و در سال يكصد و هفده يا نوزده و يا يكصد و بيست هجرى قمرى از دنيا رفت و در بقيع به خاك سپرده شد. 1
نافع مدنى فرزند عبدالرحمان، كنيهاش ابن نعيم و نياكانش از اصفهان مىباشند. ابن جزرى درباره او مىنويسد: «نافع يكى از قاريان و دانشمندان هفتگانه علم قرائت مىباشد. مردى است موثّق و صالح و اصالتاً اصفهانى است. او قرائت را به گروهى از طبقه تابعين از اهل مدينه ياد داده است.
مالك بن انس مىگفت: قرائت اهل مدينه سنت و روش پيامبر خدا(ص) است، سؤال كردند: منظور شما همان قرائت نافع است؟ گفت: آرى.
وفات نافع شيخ القراء در سال (169ه .ق) در مدينه واقع شده و در بقيع دفن گرديده است. 2
از اين مطالب مىتوان چنين نتيجه گرفت كه: هر دو نافع، نافع و مفيد بودند؛ يكى در حديث و ديگرى در علم قرائت. و از نظر زمان نيز تقريباً معاصر بودند و هر دو در مدينه از دنيا رفته و در بقيع دفن شدهاند.