65برود. 1 به سال 409ه.ق. نيز حاجيان از بغداد بيرون رفتند؛ ولى با هجوم بعضى قبايل عرب، ناچار به بازگشت شدند. 2 ناامنى راه حج تا اندازهاى فراگير بود كه طغرل سلجوقى به سال 447ه.ق. وارد بغداد شد و در توجيه كار خود، خطاب به خليفه عباسى، يكى از اهداف اين كار را تأمين امنيت راه حج عراق دانست، 3 كه سى سال تعطيل شده بود. 4 البته وى توفيق چندانى در اين امر نيافت. 5
در دوران حكومت ابوالفتوح (430 - 403ه .ق) بر مكه، به دليل درگيرىها و شورش و راهزنى برخى از قبايل باديهنشين، در بسيارى از سالها خواستاران حج از اين توفيق محروم شدند. 6
علاوه بر باجگيرى قبايل در مسير حج، گاهى حاكمان حرم نيز از حاجيان وجوهى دريافت مىكردند، كه در مواردى به جهت عدم پرداخت اين وجوه، از ورود كاروان به حرم جلوگيرى مىشد؛ از جمله، به سال 914ه.ق.، شريف بركات، حاجيان يمن را كه از راه خشكى رهسپار مكه بودند، در نزديكى مكه بازگرداند؛ بدين دليل كه در سال پيش بسيارى از ايشان بدون آگاهى عاملان شريف، بىآنكه وجهى پرداخت كنند، وارد مكه شده بودند. 7
ناامنى راه، منحصر به حج عراق نبود و حج مصر نيز به همين سبب تعطيل مىگرديد؛ از جمله، در سال 478ه.ق. به سبب حمله شمارى از باديهنشينان به كاروان