187
وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ* لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِي أَيّٰامٍ مَعْلُومٰاتٍ عَلىٰ مٰا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعٰامِ فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْبٰائِسَ الْفَقِيرَ (حج: 27 و 28)
و مردم را دعوت عمومى به حج كن تا پياده و سواره بر مركبهاى لاغر، از هر راه دورى بهسوى تو بيايند، تا شاهد منافع گوناگون خويش [در اين برنامه حياتبخش] باشند و در ايّام معيّنى نام خدا را، بر چهارپايانى كه به آنان داده است، [به هنگام قربانى كردن] ببرند، پس از گوشت آنها بخوريد و بينواى فقير را نيز اطعام نماييد.
كلمه «منافع» در آيه شريفه فوق، فراتر از منافع اخروى تصور شده است و شامل مواردى مانند تجارت هم مىشود. روايات اهلبيت(عليهم السلام) نيز به همين مطلب اشاره دارند. 1 از اين رو لزوم تعاون براى تحقق آن ضرورى است. تفاهم دينى در حج بهترين مقدمه و زمينه براى تحقق اين تعاون خواهد بود. 2
حج ظرفيت بالايى براى تقويت تعامل اقتصادى در سطح بينالملل اسلامى دارد. 3 به اين ترتيب حج، به لحاظ ظرفيتهاى بالاى معنوى و فرهنگى كه در جهت ايجاد وحدت بين مسلمين دارد، ابزار بسيار مناسبى در جهت تحقق همگرايى اقتصادى است؛ به عبارت ديگر اشتراكات معنوى و اعتقادى، موجب اتحاد و اتفاق معنوى و دينى مىشود و اتفاق روحى و معنوى، باعث گرايش به اتحاد و همگرايى و تعاون و همكارى مادى، و در نتيجه، بهرهگيرى از منافع عظيم مادى حج مىگردد.