109
فصل دوم: تقابل حكم ولىفقيه و حاكم مخالف در تعيين وقت وقوفين
مقدمه
سير طبيعى ماه و پيدايش شكلهاى گوناگون در جرم آن، سبب تقسيمبندى زمان به برهههاى كوچك و بزرگ ماه و سال مىشود. خطوط برجسته اين پديده طبيعى، چنان خوانا و گوياست كه هركس مىتواند آن را ببيند و اعمال و افعال خويش را مطابق آن تنظيم نمايد. 1
بسيارى از تكاليف فردى و اجتماعى شريعت مقدس اسلام، به رؤيت هلال ماه و ثبوت آغاز و پايان آن بستگى دارد. 2 البته در برخى از موارد كه رؤيت ماه به نحو عادى امكان ندارد، فقه اسلامى علاوه بر رؤيت هلال، راهكارهايى را براى تعيينِ ابتدا و انتهاى ماه، در تبيين وظيفه مكلف، تعيين كرده است كه از جمله آنها مىتوان به شيوع، 3 شهادت بينه 4 و گذشت سى روز 5 اشاره كرد.