51غار [ى] كوچك است كه حضرت رسالت(ص) قبل از نبوت در آن مكان شريف، به عبادت خدا مشغول بودند. و از مكه معظمه تا جبل الثّور، يك فرسخ [و] نيم است و در جنوب واقعى مكه اتفاق افتاده و جبل الثّور، همان است كه حضرت رسول(ص)، حضرت اميرالمؤمنين على(ع) را به جاى خود خوابانيد و حضرت رسول(ص) از مكه معظّمه هجرت كردند به سوى مدينه، به اين جبل تشريف آوردهاند و در غارى كه سنگ مجوّفى است، تقريباً پنج زرع طول و دو زرع عرض دارد، پنهان شده و در آن غار، عنكبوت تنيد و كبوتر بچه گذارد كه كفار قريش پى نبرند.
به عبارت كتاب تاريخ معتمدالدوله مرحوم، در حقيقت تشريف بردن آن حضرت [23 ر] به آن مكان به حكمت بوده است كه كسى خيال تشريففرمايى ايشان را به مدينه منوره نكند و مدينه منوره در سمت شمالى مكه واقع است و اين كوه در جنوب مكه است. و به قول شاعر: «چپ آوازه افكند و از راست شد». و مستحب است در مكه معظمه، مشرف شدن به موضع تولد حضرت رسول(ص) و در منزل حضرت خديجه[عليها السلام] و زيارت قبر ابوطالب و رفتن به غار حرا و به غارى كه در كوه ثور است.
بارى، قبور شهداى فخ در تنعيم است كه قريب به وادى فاطمه مىباشد و شهداى فخ، آنچه معلوم مىشود، در طرف طايف است كه در شرقى مكه است. شهداى فخ، حسين بن على بن حسن الثالث بن حسن الثانى بن حسن المجتبى(ع) كه با سليمان بن