46مقتضيات زمانى است. هر دو بزرگوار تأكيد ويژهاى بر آگاهى و بيدارى امت اسلامى دارند و رفع اشكال از جوامع اسلامى جزء دلمشغولىهاى اصيل آنهاست. در اينجا ذكر يكى از بيانات مقام معظم رهبرى شايسته است:
هر مسلمانى در هر بخشى از عالم اسلام، در موسم حج، يك بار ديگر بايد اين حقيقت را بشناسد كه شكوفايى و سربلندى و كاميابى همهجانبه كشورهاى اسلامى، تنها در سايه اين دو به دست خواهد آمد: توحيد با همه ابعاد فردى و اجتماعى و سياسى آن و وحدت با مفهوم درست و قابل تحقق آن در دنياى امروز. 1
توجه به بعد سياسى حج در نگاه امام خمينى(رحمه الله) و مقام معظم رهبرى بسيار مهم است؛ به گونهاى كه بخش مهمى از بيانات ايشان مربوط به اين بحث است. حضرت امام(رحمه الله) معتقد بود: «فريضه حج يكى از بزرگترين فريضههاى عبادى - سياسى اسلام و كنگره عظيم حج در مواقف معظمه از بزرگترين كنگرههاى جهان اسلام است» 2 و در جاى ديگرى مىفرمايد: «سياست حج، سياستى نيست كه ما درست كرده باشيم، حج سياست اسلامى است». 3 اما حضرت امام(رحمه الله) بعد سياسى حج را مهجور مىداند و معتقد است تاكنون به آن توجه چندانى نشده است:
از همه ابعاد آن مهجورتر و مورد غفلتتر، بُعد سياسى اين مناسك عظيم است كه دست خيانتكاران براى مهجوريت آن بيشتر در كار بوده و هست و خواهد بود. و مسلمانان امروز و در اين عصر -