43آنها هم بعد از اينكه برگشتند، تكاليفى داريم كه اين تكاليف هم دنبال همان مطالعه عيد قربان است و قربانگاهها. آنها بايد سوغات بياورند آن ايثار را، آن وحدت را، و ما هم بايد اين معنا را در بين ملت خودمان پخش كنيم. 1
شايد با آوردن يك جمله از آن عالم ربانى، بتوان فلسفه حج را نشان داد؛ آنجايى كه ايشان مىفرمايند:
«آن حجى كه خداى تبارك و تعالى مىخواهد و آن حجى كه اسلام از ما خواسته است، آن است كه وقتى مىرويد حج، اين مسلمين بلاد را بيدار كنيد و متحد كنيد با هم». 2
مقام معظم رهبرى نيز يكى از مسائل مهم حج را اتحاد و برادرى ميان مسلمانان مىداند:
اگر درس وحدت مسلمين و عظمت امت اسلامى و تعارف برادران جداافتاده و همصدايى صاحبان زبانها و نژادها و مليتها و مناطق جغرافيايى گوناگون و اعتصام به حبلالله با حالت طبيعى در حج منظور نمىبود و فقط عبادت و رابطه جداگانه انسانها با خداى خود مطلوب بود، آمدن از (كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ ) و پياده و سواره، آن هم در يك موسم خاص، چه معنا داشت؟ 3
ايشان حج را حامل چرايى بسيار بزرگتر از يك عبادت مىداند و مىفرمايد: