194آنچه روشن است، نقشى است كه علما و انديشمندان اسلامى در به ثمر رساندن نهضت‌هاى ضداستعمارى و ضدامپرياليستى دارند. علما و انديشمندان اسلامى در جايگاه گروه مرجع، مى‌توانند همچنان نقش بيداركننده خود را تا رسيدن به اهداف بلند اسلامى دنبال كنند. حمايت مردمى، استخراج نقشه راه از مبانى اسلامى و فداكارى و از خودگذشتگى علما و انديشمندان اسلامى، راز موفقيت آنان در طول ساليان مبارزه بوده است. از نگاه حضرت امام(رحمه الله) و مقام معظم رهبرى، علما و انديشمندان اسلامى، بايد از مختصات ساده‌زيستى، اتكال و توجه هميشگى به قرآن و سنت و استكبارستيزى و هوشيارى برخوردار باشند.
بيدارى اسلامى در گروى تفكر و انديشه‌پرورى اين قشر از امت اسلامى است. از ديدگاه امام خمينى(رحمه الله)، جنبه‌هاى رفتار و گفتار انديشمندان اسلامى عبارت‌اند از: كوشش شبانه‌روزى، مراعات ساده‌زيستى، مجاهدت علمى، تبليغ براى اسلام، دشمن‌ستيزى، هوشيارى، همدلى با برادران دينى و سعى مداوم در آگاهى‌رسانى و بيدارى دل‌هاى خفته.
از نگاه مقام معظم رهبرى، اگرچه همواره علما و انديشمندان در تيررس انواع تهديدها و اهانت‌ها بوده‌اند و فشار بر آنان زياد بوده است، ولى عالم و انديشمند اسلامى نبايد از ميدان مبارزه خارج شود؛ چراكه هدف از مبارزه، تشكيل نظام اسلامى و آزادى مسلمانان در همه عرصه‌هاست. از ديدگاه مقام معظم رهبرى مهم‌ترين ويژگى‌هاى انديشمند اسلامى عبارت‌اند از: تبادل انديشه، استقامت، انديشه‌ورزى و تحقيق، مجاهدت علمى، تبليغ نظام اسلامى و حق‌طلبى.