1) . رسائل و مقالات، آيت‌الله سبحانى، ج5، صص 138و139.

2) . جالب اينكه ابن‌تيميه خود معترف است كه جهميه به همه صفات الهى ايمان دارند، اما از آنجا كه ذات خداوند را در همه مكان‌ها حاضر مى‌دانند (مجموع الفتاوى، ج13، ص150) و قائل به تأويل صفات خبريه هستند، بنابراين (به زعم ابن‌تيميه) مستحق نام تعطيل‌اند؛ زيرا ابن‌تيميه تأويل صفات را تحريف صفات مى‌داند. «هَذَا مَحْضُ كَلَامِ الْجَهْمِيةِ حَيثُ يؤْمِنُونَ بِجَمِيعِ مَا وَصَفْنَا مِنْ صِفَاتِ اللَه، ثُمَّ يُحَرِّفُونَ مَعْنَى الصِّفَاتِ عَنْ جِهَتِهَا الَّتِي وَصَفَ اللهُ بِهَا نَفْسَهُ .... يَجْعَلُونَ الْيدَ يدَ نِعْمَةٍ وَأَشْبَاهَ ذَلِكَ يُحَرِّفُونَهَا عَنْ جِهَتِهَا لِأَنَّهُمْ هُمْ الْمُعَطِّلَةُ». الفتاوى الكبرى، ج6، ص421. ابن تيميه در جاى ديگر در بيان ريشه شكل‌گيرى معطله، تأويل‌گرايى جهم را مطرح كرده است. او مى‌گويد: اولين كسى كه در اسلام اقدام به تأويل كرد و گفت: «استواى خداوند بر عرش به معناى حقيقى آن نيست، بلكه استواء به معناى استيلاء است» و امثال اين تأويلات را مرتكب شد، جعد بن درهم، و بعد از جعد، شاگرد او جهم بن صفوان است. الفتاوى الكبرى، ج5، ص20. ابن‌عثيمين نيز جهميه را از آن روى كه به گفته او قائل به تأويل صفات هستند، به تعطيل متهم مى‌كند نه به جهت انكار اصل صفات. فتح رب البريه، ج1، ص82 .

3) . الملل و النحل، شهرستانى، ج1، ص106.

4) . بحوث فى الملل و النحل، ج3، صص 246و247.

5) . أسرار الحكم، ص123.