30محالاند؛ دوم، بىهمتايى خداى متعال در صفات و اين به دو دليل است؛ اولاً صفات خدا از خود اوست و كسى آنها را به او نداده است؛ ثانياً صفات كمال او نامتناهى است و اين دو، مقتضى بىنيازى مطلق و واجبالوجود بالذات بودن خداوند متعال است. 1
4. اقسام صفات
صفات خداوند از سوى متكلمان به لحاظهاى متفاوت، تقسيمات متعددى شده است. در اينجا به اختصار به اهم اين اقسام اشاره مىكنيم. 2
الف) صفات ثبوتيه و سلبيه (جماليه و جلاليه)
اگر صفتى اثبات كننده جمالى در موصوف باشد و به واقعيتى در ذات اشاره كند، صفت ذاتيه ثبوتيه است؛ اما اگر نفىكننده نقص و حاجتى از خداى سبحان باشد، صفت سلبيه است؛ مثلاً علم و قدرت از صفات ثبوتيه، و نفى جسميت و تحيز از صفات سلبيه است. 3
البته صفات سلبيه اعم از آن است كه حروف سلب، مانند «لا» و «ليس»، بر آنها وارد شده باشد 4، يا سلب در مفهوم كلمه باشد، بدون اينكه حرف سلب بر آن داخل شود؛ مانند سُبوحيت، قدّوسيت و مجرديت. 5