132بزرگترين اعياد خود، پاريم را در آنجا برپا مىكردند. 1 دليل ديگر اين بود كه همدان به دليل موقعيت مكانى و جغرافياى خود، يعنى قرار داشتنش بر سر راه، مكانى تجارى و زيارتى و ميزبان اقوام و افراد مختلف بوده است. يهوديان از قديمىترين اقوامى بودند كه به اين شهر مهاجرت كردهاند و جمعيت آنان به حدى بود كه همدان در جايگاه يكى از مراكز فرهنگى - مذهبى يهوديان مطرح شود. آنان در آنجا مدارس مذهبى ايجاد مىكردند. به دليل وجود آليانس كليمىها در اين شهر تا اعماق ايران مردم به زبان فرانسه حرف مىزدند. 2 اين مدارس نه فقط در همدان، بلكه در كرمانشاه محل اقامت يهوديان بسيارى كه براى تجارت در آنجا مقيم شدهاند، تأسيس شد. «در شهر كردنشين كرمانشاه، اعيان كردستان بچههايشان را به مدرسهاى كه يك كشيش كلدانى آن را اداره مىكند، مىبردند». 3
بنابراين دليل حضور آليانس اسراييلى در همدان آن بود كه اقليتهاى بزرگ يهودى در آنجا زندگى مىكردند و همينطور از ديرباز بين يهوديان همدان و يهوديان بغداد روابط خويشاندى و تجارى وجود داشته است. 4 در قرون اخير، يهوديان بسيارى نيز ناچار شدند بر اثر افزايش جمعيت و كاهش مشاغل، از همدان به برخى شهرهاى كردستان، چون سنندج و بيجار و به شهرهاى واقع در جنوب كوه الوند يعنى تويسركان و نهاوند مهاجرت كنند. آليانس اسراييلى در سايه اقدامات