92
علل پيوستن ابراهيم به آل زبير
الف) برخى محققان همانند «عباس اقبال آشتيانى»، ابراهيم را نيز بسان مختار، مردى جاه طلب معرفى كرده، و يادآور شدهاند كه توازن بين اين دو قدرت شيعى در عراق، مانع از تداوم اتحادشان مىشد. 1 مطابق اين اظهار نظر، بهنظر مىرسد ابراهيم كه خود را كمتر از مختار نمىپنداشت و سهم بزرگى در قيام او داشت، نمى خواست در وضعيتى كه شهرتش پس از نبرد با امويان دو چندان شده بود، در كنار مختار قرار گيرد؛
ب) برخى ديگر علت پيوستن ابراهيم به مصعب را براى نجات جان خود و قبيلهاش دانستهاند، زيرا در نبود ابراهيم در كوفه، شورشيان با تحريك مصعب به آن شهر حمله كردند و مختار را به قتل رساندند. ابراهيم كه مىديد پس از مختار شايد مصعب به سراغ او بيايد، براى حفظ جان خود و قبيلهاش با مصعب بيعت كرد. بىترديد نمىتوان دسيسههاى دشمنان را نيز در تغيير موضع ابراهيم ناديده گرفت؛
ج) «خليل شاكر حسين» عامل جدايى ابراهيم از مختار را دو چيز دانسته است: نخست، بدعتهاى دينى مختار و دوم مبارزه ابراهيم براساس مبانى فكرى و دادخواهى نه عصبيت و مصلحت فردى. 2 در نهايت، او به سبب تعلق خاطرش به عراق