44
گفتار چهارم: تغييرات جمرات در دوره سعودى
كثرت جمعيت و ازدحام در مكان جمره عقبه و مشكلات ناشى از آن، از ديرباز، اين نقطه از منا را حادثهخيز كرده بود. اصرار حجاج براى رمى جمره عقبه در صبحگاه روز عيد قربان و بسته بودن طرف ديگر آن به دليل وجود كوه، موجب مىشد تراكم جمعيت در مقابل آن، بيش از جمرات ديگر باشد. با توجه به اين معضلات، وزير كشور سعودى در اين دوره، ضمن استفتايى اجازه خراب كردن كوه پشت جمره عقبه را خواست و پس از صدور اين مجوز از سوى رئيس محاكم شرعى مكه، «شيخ دهيش»، كه مشروط به ممانعت از رمى جمره عقبه از سمت كوه و شمال آن مىشد، در جمادىالاولى سال 1375 هجرى قمرى / 1956 ميلادى تخريب شد. 1 در سال 1383 هجرى قمرى راه ميان جمرههاى كبرا و وسطا توسعه يافته و عرض آن به هزار متر رسيد؛ بدون اينكه تغييرى در اندازه و ارتفاع ستونها پديد آيد. 2 در اين توسعه دو خيابان ديگر نيز در منا ساخته شد و چهار خيابان اصلى منا در نزديك جمرات به هم مىرسيد. 3
گفتار پنجم: توسعه فهد و ساخت طبقه دوم جمرات
در سال 1395 هجرى قمرى / 1975 ميلادى، فضاى پيرامون جمرات توسعه يافت و پلى بر بالاى هر سه جمره ساخته شد تا حجاج بتوانند از فراز اين پل، جمرات را
رمى كنند كه ستونهاى آن براى دسترسى حجاج طبقه دوم بلندتر شده بود.
در اين بازسازى، حوضچهها در طبقه بالا به قطر 7/5 متر توسعه يافت و حوضچههاى پايين به قطر شش متر باقى ماند؛ طبقه دوم جمرات نيز كه در سالهاى