225
فصل دوم: حكم ثانوى بيتوته در خارج منا
در فصل گذشته ثابت شد كه حكم اولى براى مكلف، وجوب بيتوته در منا با مرزهاى مشخص آن، و در زمان مشخص براى بيتوته، است؛ حال به فرض پيش آمدن حالت خاصى براى مكلف، وظيفه ثانوى وى چيست؟ اين حالت خاص مىتواند هرنوع گرفتارى مانع بيتوته مكلف در منا، يا باعث سختى و حرجى بودن آن باشد؛ چه خواب ماندن در ميانه راه و چه در حركت مستمر بودن براى تأمين آب حجاج در مكه و منا، (همان وظيفه سقايت كه عباس عموى پيامبر اكرم(ص) عهدهدار آن بود) و چه مسئله ما كه به دليل ازدحام و كثرت جمعيت، يا به هر دليل ديگر، بيتوته تمام حجاج در منا - ولو به مقدار نيمى از شب و حداقل بيتوته - حرجى باشد يا اصلاً ممكن نباشد، و از طرف ديگر برايشان نيز امكان گذراندن شب به عبادت در مكه وجود نداشته باشد، در اين حالت آيا حكم ثانويى جايگزين حكم اولى وجوب بيتوته در منا مىشود يا نه؟
در اين فصل نيز پس از ذكر آراى فقهاى عظام شيعه درباره حكم ثانوى ترك بيتوته در منا، بدون پرداختن به امكان بيتوته در خارج منا، به مسئله خود مىپردازيم كه اگر ترك بيتوته در منا حرجى يا غير ممكن بودن، اما امكان بيتوته در خارج از منا و وادى محسر بود، تكليف چيست؟