52ابراهيم(ع) معنى مىيابد. حج بدون امامتِ انسان صالح، نمىتواند محل خيزش عمومى و قيام عليه طاغوتهاى داخلى و بينالمللى باشد. امام باقر(ع) به مردمى كه بر گرد كعبه طواف مىكردند، نگاه كرد و فرمود: در جاهليت، اينگونه طواف مىكردند. همانا به آنان دستور دادند كه بر گرد كعبه طواف كنند، سپس به سوى ما كوچ كنند و با ما اعلام همبستگى و دوستى كنند و يارى خود را بر ما عرضه بدارند. 1
فرهنگسازى و دعوت مردم به حج و آشنا ساختن مردم به اسرار و منافع آن، وظيفه ابراهيم زمان است. گردهمايى بدون رهبرى، نهتنها به امنيت ختم نمىشود، بلكه به درگيرى و نزاع مىانجامد؛ چون همه، ادعاى بزرگى و منيت دارند. جريانسازى اجتماعى و سياسى در گردهمايى حج، بدون رهبرى شكل نمىگيرد. امام خمينى(رحمه الله) تبليغ و تعليم را دو فعاليت مهم در راستاى قيام امت اسلامى و تأسيس حكومت مىدانست. 2 امام خمينى(رحمه الله) نظير خليل الرحمن، حج را احيا و اقامه كرد. 3
رهبرى انقلاب اسلامى هم يك رهبر مردمى بود. روحانيت شيعه در ميان مردم زندگى كرده و ارتباط بسيار نزديكى با آنها دارند. 4 حضرت ابراهيم(ع) بعد از بناى كعبه، يك دعاى آيندهنگرانه درباره امت اسلامى مىكند:
پروردگارا، در ميان ايشان پيامبرى از آنان برانگيز كه آيات تو را بر ايشان بخواند و آنان را كتاب و حكمت- انديشه درست و گفتار و كردار درست- بياموزد و پاكشان سازد، كه تويى تواناى بىهمتا و داناى استواركار. (بقره: 129)
اجتماع گروه مؤمنان در حج و انقلابيان در انقلاب، نيازمند رهبرى است. كسى