173در اين گفتار ابتدا تحليلى از ابعاد رسانهاى حج ترسيم مىكنيم و سپس تأثير اين ابعاد را در بيدارى اسلامى مرور خواهيم كرد.
حج، رسانه اسلامى
رسانهها و ابزارهاى ارتباطى، وسيله جهانى شدن و سپس جهانىسازى هستند و پيام را به سراسر جهان منتقل مىكنند؛ تا آنجا كه برخى معتقدند، جهان در دستان كسى است كه رسانهها را در اختيار دارد. 1
در اين ميان آيا حج مىتواند جداى از محتواى جهانى شدن، در ايجاد رسانه جهانى اسلامى نيز الهامبخش مسلمانان باشد؟
1. امپرياليسم رسانهاى و ضرورت توجه به ابعاد رسانهاى حج
علوم ارتباطات، اگر ابزارهاى جهانى شدن را به صورت مساوى ميان بازيگران نظام بينالملل تقسيم مىكرد، شايستگىها و قابليتهاى مكاتب، عامل تعيينكننده جايگاه آنان بود. اما چنين فضايى بر نظام بينالملل حاكم نيست و بسيارى از كشورها و جوامع، از چنين ابزارهايى بهرهمند نيستند. در مقابل، جهان غرب با در اختيار داشتن آخرين تكنولوژىهاى ارتباطى، تهاجم گستردهاى را عليه كشورهاى در حال توسعه و جهان سوم، از جمله كشورهاى اسلامى آغاز كرده است كه گاه از آن، به امپرياليسم رسانهاى ياد مىشود.
در امپرياليسم رسانهاى، شبكههايى از رسانههاى مكتوب و غيرمكتوب همچون مجلات، شركتهاى تبليغاتى و چاپ و نشر، شبكههاى راديويى و تلويزيونى و مطبوعات زنجيرهاى وجود دارد كه تحت سيطره يك فرد يا يك ايدئولوژى خاص اداره