76
5. ساجيان
خاستگاه اوليه ساجيان (بنى ساج)، آسياى ميانه و به طور دقيق، ماوراء النهر بود. 1 برخى محققان، آنان را سُغدى و برخى ديگر، از فرغانىهاى 2 ماوراء النهر دانستهاند. نسبت ساجى ناشى از سكونت آنان در خانههايى از نى مانند كپرنشينان امروزى است. 3 ساجيان با مسلمان شدن و راه يافتن به دستگاه خلافت عباسى 4 و جلب توجه خلفاى عباسى به مقاماتى والا دست يافتند. 5 ابوساج، سرسلسله اين خاندان مأموريتهايى را از سوى برخى خلفاى عباسى عهدهدار شد. براى نمونه، معتصم (218 - 227ه .ق) 6، وى را مأمور نبرد با بابك خرمدين در آذربايجان كرد كه وى همراه گروهى از سواران اشروسِنى، شجاعت خود را در اين نبرد نشان داد. فرماندهى سپاهى از دماوند براى نبرد با مازيار (حكمران محلى طبرستان) 7 و سركوب منكجور، حاكم ارمنستان 8 از ديگر اقدامات او در اين زمان بود.
ساجيان به دنبال خدماتشان به دستگاه خلافت عباسى، از سال 276 تا 319ه .ق و بنا به قول ديگر، از سال 279 تا 317ه .ق، در آذربايجان، اران و گاه ارمنستان و حدود رى حكومت كردند. 9 ساجيان به صورت ظاهرى، تابع و مطيع دستگاه خلافت بودند، اما آنها را از قدرتمندترين سلسلههاى ايرانى مىتوان به شمار آورد