متن کتاب مناسبات ایرانیان با حجاز در دوره های مختلف تاریخ اسلام - جلد 1 - صفحه 104

(5 تا 251)

104آنها و همچنين تعهد پرداخت مال‌هاى از حجاج گرفته شده از اموال شخصى ¹؛

2. لغو گرفتن ماليات از حجاج در مسير حج كه با عناوينى چون «مكس» و «خفار» دريافت مى‌شد ²؛

3. دادن اقطاعات به امير حرمين و نيز هدايا و پيشكش‌ها به او، در حالى‌كه تا آن زمان، امير حرمين موظف بود مبلغى به دستگاه خلافت بپردازد؛

4. اختصاص دادن اموال و اقطاعات به اهل حرمين و مجاوران ³؛

5. تعمير منازل و راه‌هاى حج و ايجاد امكانات رفاهى براى حجاج مانند انتقال آب از عرفات به مكه و بازسازى قنات زبيده ⁴؛

چنين اقداماتى موجب امنيت در مسير حج گرديد به گونه‌اى كه در گزارش اغراق‌آميزى گفته شده است كاروان حج بدون محافظ حركت مى‌كرد. ⁵

خواجه نظام الملك، وزير ملك‌شاه سلجوقى نيز به تعميرات اماكن و بازسازى بناهاى حرمين توجه خاصى نشان مى‌داد. ⁶ همچنين در حكومت سلطان بركيارق (486 - 498ه .ق)، وزيرشيعى او، شمس‌الدين ابوالفضل سعد بن محمد بَراوِسْتانى (از روستاهاى قم) ملقب به مجد الملك كه از حمايت زبيده، همسر سلطان سلجوقى - از مخالفان نظام الملك - برخوردار بود ⁷، اقدامات بسيارى در حرمين شريفين انجام داد كه از آن جمله به ساخت نخستين گنبد بر حرم امامان بقيع و قبر عباس بن عبدالمطلب مى‌توان اشاره كرد. ⁸

1) . المنتظم، ابنجوزى، ج9، صص70-72.

2) . تاريخ دولة آل سلجوق، ص228؛ الكامل، ج10، ص213؛ سلجوق‌نامه، ص32.

3) . راوندى، ص131؛ وفيات، ابنخلكان، ج5، صص284 و 285.

4) . العقد الثمين، ج3، صص261 و 262؛ اتحاف الورى، ابن فهد، ج2، صص475 و 476.

5) . وفيات الاعيان، ج5، ص285.

6) . طبقات الشافعى، ج3، ص140.

7) . الكامل، ابن اثير، ج10، ص289؛ تاريخ سلسله سلجوقى، ص69؛ تاريخ، ابن خلدون، ج3، ص282.

8) . الكامل، ابن اثير، ج8، ص214؛ اعيان الشيعه، محسن الامين، ج3، ص299؛ تاريخ حرم ائمه بقيع، ص193.

مشخصات کتاب

مناسبات ایرانیان با حجاز در دوره های مختلف تاریخ اسلامجلد:1نویسنده:سامانی، محمود:پژوهشكده حج و ز يارتناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:1393

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1