357همچنينكه از كتاب «الاحلام» تأليف شيخ على الشرقى، كتاب «تاريخ النجف حتى نهاية العصر العباسي»، اثر محمد جواد فخرالدين و كتاب «المفصّل فى تاريخ النجف الاشرف»، اثر دكتر حسن الحكيم كه براساس معلومات بنده، آخرين كتابى است كه به توصيف بناى فعلى، پرداخته است، استفاده كردهام.
هنوز يادها آكنده از تصاوير ضريح و ديگر اشياى مربوط به آن است. اما بسيارى از آنها طى چهار دهه گذشته، تغيير يافته است. بنابراين مىتوان بحث درباره اين موضوع را از طريق تصويربردارى از هداياى موجود در گنجينههاى واقع در رواقهاى ضريح مطهر، گسترش داد.
چنين عملى حتماً نيازمند به همكارى هيئت ناظر بر خدمات ضريح مقدس و دستگاههاى مشورتى متخصص در زمينه آثار تاريخى است. به تازگى باخبر شدم كه شوراى خادمان ضريح مطهر، در زمينه شمارش و ثبت اشياى قديمى موجود در آن، مصمم شده است.
براساس نظر خانم دكتر سعاد ماهر، حصار آرامگاه مقدس اميرمؤمنان(ع)، كه شامل رواقها و ايوانهاى متعددى مىباشد و بر صحن مطهر اشراف دارند، به دو بناى مختلف برمىگردد؛ هرچند از لحاظ دوره و سبك، مشابه يكديگر است. او احتمال داد كه بناهاى قديمى و حصار مذكور، به دستور شاهعباس اول، بنا شده باشد. اما بناى جديدتر كه به آن حصار، شكل كلى داده است، به دوره شاه صفى برمىگردد. البته مانعى وجود ندارد كه فرزند او، شاه عباس دوم، طرح پدرش را بعد از وفات او تكميل نموده باشد؛ چراكه او نيز همانند پدرش با همان سبك و نقشه جلو رفته است.