152بدون شك، زيارت و مجاورت قبر امام على(ع)، تحت تأثير موضعگيرى حكومت بنىاميه در قبال اهل بيت(عليهم السلام) بوده است. بنابراين هنگامى كه فشار حاكمان بر اهل بيت(عليهم السلام) كم مىشد، شيعيان نيز براى زيارت و مجاورت، بهصورت مخفيانه و يكى پس از ديگرى، به آنجا عزيمت مىكردند. اما هنگامى كه فشار بر اهل بيت(عليهم السلام) افزايش مىيافت، زيارت و مجاورت شيعيان كم مىشد و مجاوران ضريح امام على(ع) نيز مخفى مىشدند.
شايد مجاورت ضريح مطهر امام على(ع) بهصورت فصلى بوده است و مناسبتهايى همچون سالگرد ميلاد پيامبر اكرم(ص)، سالگرد خطبه غدير، سالگرد به شهادت رسيدن امام على(ع) و فرزندانش، در آن نقش داشته است. اين ايام، مناسبتهاى معروف نزد شيعيان اميرمؤمنان على(ع) است. همچنين اوضاع محيطى در آن سهم داشته است. گمان مىكنم اين وضعيت، فقط به هنگام ساخت بناى محمد بن زيد داعى، ثبات يافت كه در مباحث بعدى، از آن سخن خواهيم گفت. نظر ارجح نزد بنده اين است كه دفن نمودن اموات در جوار قبر اميرمؤمنان(ع) پس از عمارتها، افزايش يافت. اما درباره تحقيق دكتر شيخ محمدهادى امينى 1 كه از دفن 158 نفر از صحابى پيامبر(ص) در نجف نوشته بايد گفت كه ميان آن اصحاب، كسى وجود ندارد كه قبر او در مجاورت قبر امام على(ع) باشد؛ چراكه براساس گفته شيخ محمدهادى، آنان يا در كوفه يا اطراف آن يا در منطقه محصور بين خندق شاپور و حنانه كه ثويه ناميده مىشود، به خاك سپرده شدهاند.
كميل بن زياد نخعى، از نزديكترين قبرهاى ذكرشده به ضريح امام على(ع) است كه نزديك چهار كيلومتر با آن فاصله دارد و آن قبر، تنها قبر باقيمانده ميان آنهاست. گويا «خباب بن ارت» نيز در همين مناطق دفن شده است. شيخ محمدحسين