51«قبرستان بقيع» ببرند و لذا آن را «باب الجبر» هم ناميده‌اند. اين در به «باب عثمان» نيز معروف بود؛ زيرا روبه‌روى خانه عثمان بن عفّان قرار داشت. باب جبرئيل(ع) اكنون در جاى پيشين و اصلى خود نيست؛ بلكه در توسعه نخستين مسجد، پس از غزوه خيبر، حدود چهار متر پايين‌تر، به سمت شمال منتقل شد كه موقعيت آن اكنون منتهااليه ديوار شرقى خانه فاطمه(عليها السلام) و حجره و ضريح پيامبر(ص) است. در توسعه عثمان بن عفان از اين مكان نيز حدود سه متر همراه با ديوار شرقى عقب‌تر رفت و لذا محل اوّلى آن، داخل مسجد قرار گرفت. ¹ در توسعه عبدالمجيد عثمانى (1265 ق) براى سهولت ورود و خروج زائران يا براى امكان اقامه نماز در بيرون مسجد، بسته شد و درِ ديگرى به موازات آن، حدود سه تا چهار متر پايين‌تر، به طرف شمال، در همان ديوار باز شد كه امروزه اين در پابرجا و به «باب جبرئيل» مشهور است. ²

باذل

: «بذل» در لغت به معناى دادن، عطا كردن و بخشيدن است و باذل كه اسم فاعل آن است، به معناى دهنده، عطاكننده و كسى است كه اين بخشش را انجام مى‌دهد. در اصطلاح حج، باذل به كسى گفته مى‌شود كه هزينه حج فرد ديگرى را پرداخت مى‌كند. رجوع كنيد به مدخل‌هاى «استطاعت بذلى» و «حج بذلى».

بدر

: منطقه بدر، مكان نخستين رويارويى مسلمانان با مشركان و نيز مدفن و آرامگاه شهداى اين جنگ است كه در 150 كيلومترى جنوب