49
ايوان صُفّه
: هنگامىكه جمعيت مهاجران در مدينه افزايش يافت، پيامبر(ص) فرمودند: براى مهاجران تهىدست كه براى سكونت در مدينه مكانى ندارند، ايوان مُسقَّفى در آخر مسجد ساخته شود تا بتوانند در آنجا اقامت گزينند. 1 اين عده شبها را بر همين ايوان به صبح مىرساندند. برخى از چهرههاى معروف صفّهنشينان عبارتند از: ابوذر غفارى، سلمان فارسى، عبدالله بن مسعود، مقداد بن اسود، حذيفة بن يمان، صُهَيب رومى و بلال. تعداد صُفهنشينان درگذر زمان متغير بود و كم و زياد مىشد و آنچه به طور پراكنده در كتابهاى سيره، آمده تعداد آنان را از هفتاد تا صد نفر نشان مىدهد. 2 اين عده لباس كاملى نداشتند و بعضاً نيمهعريان بوده يا لباس آنان تنها نيمى از بدن ايشان را مىپوشانيد و در نهايت فقر بودند و در بيشتر موارد، مىبايست به اندك خوراكى كه رسول خدا(ص) براى آنان مىفرستاد و بيش از آن در اختيار آن حضرت نبود، قناعت مىكردند. با تغيير قبله از سمت شمال (بيتالمقدس) به سمت جنوب (كعبه) محل صفّه نيز از جنوب مسجد به شمال آن انتقال يافت؛ 3 آنجا مكان تهجد پيامبر(ص) بود كه پس از تغيير قبله اين مكان را براى سكونت اصحاب صفه اختصاص داد.
ايوان صفّه را در دوران عثمانى «دكة الأغوات» مىگفتند كه هنوز هم به اين نام خوانده مىشود. اين ايوان، كه اكنون در شمال شرقى محدوده