47

امّ القرى

: «اُم» در لغت به معنى مادر است. «قُرى» نيز جمع «قريه» به معناى«ده» است. امّ القرى در اصطلاح يكى از نام‌هاى مكه است كه خداوند در قرآن دو بار از آن با اين نام ياد كرده است. ¹ در مورد علت موسوم شدن اين شهر به ام القرى پنج وجه ذكر شده است:

1. اين شهر ريشه اصلى همه شهرهاست و بنابر روايات، زمين از آنجا گسترش يافته است. ² بنابر رواياتى، در آغاز آفرينش يا پس از فروكش كردن طوفان نوح، نخستين خشكى‌اى كه از آب بيرون زد، سرزمين مكه بود. اين واقعه را «دحو الارض» مى‌گويند. لذا به مكه مادر آبادى‌ها گفته شد.

2. اين شهر به سبب مرتبت عالى و برترى‌اش ام القرى ناميده شده است. ³

3. مكه قبله مردم بوده، و مردم به آن اقتدا مى‌كردند، به همين دليل

ام القرى نام گرفته است.

4. خانه خدا در اين سرزمين قرار گرفته است و طبق معمول، پادشاه و شهر او بر ديگر افراد و اماكن مقدم است. ⁴

5. برخى نيز گفته‌اند از آن جهت كه محل امنى براى مردم ديگر شهرهاست و مردم به رحمت ا زدى در آن اميد دارند، ام القرى ناميده شده است. ⁵