38و عدم احساس خطر بر جان، مال يا آبروى خود در طول سفر و هنگام انجام مناسك حج است. به استطاعت طريقى، «استطاعت سَربى» هم گفته مىشود؛ چون «سَرب» به معناى طريق است. مراد از استطاعت طريقى اين است كه مسير براى رسيدن به اعمال حج باز باشد و خطرى هم كه جان و مال و ناموس انسان را تهديد كند، در راه نباشد. پس اگر راه باز باشد، ولى خطر هم وجود داشته باشد، مثل اين است كه راه بسته است.
استطاعت مالى
: استطاعت مالى در اصطلاح حج، به اين معناست كه شخص مخارج رفت و برگشت حج و وسيله رفت و آمد، يا پولى كه بتواند با آن بليط رفت و برگشت را تهيه كند، داشته باشد و نيز مخارج خانوادۀ خود را در وطن داشته باشد. همچنين، فردى داراى استطاعت مالى است كه علاوه بر مخارج مذكور، ضروريات زندگى، مثل خانۀ مسكونى و وسايل زندگى را نيز در حدّ شأن خود داشته باشد. به اين ترتيب، استطاعت مالى شامل چهار چيز است:
1. توشه سفر (زاد): آنچه حاجى مطابق شأن خود - اعم از خوردنى، نوشيدنى، پوشيدنى و ديگر وسايل لازم در سفر حج - بدان نياز دارد؛
2. وسيله سوارى (راحله) در صورت نياز به آن؛ برخى فقها حتى در صورت عدم نياز نيز وجود راحله را شرط وجوب حج مىدانند؛
3. نفقه خانواده: حجگزار بايد مخارج خانوادهاش را تا زمان بازگشت از حج، داشته باشد؛
4. رجوع به كفايت: حجگزار بايد توانايى اداره زندگى خود و خانوادهاش را پس از بازگشت از حج داشته باشد؛ به گونهاى كه به سبب