38شست‌وشو دهد و با پروردگار عالم، عهد و پيمان بندد كه از مسير بندگى او خارج نشود، با شيطان درون ستيز كند و در اين حركت دسته‌جمعى همراه با رعايت محرمات احرام، بر شيطان درون و بيرون فائق آيد. چنين فرصتى كه در حج فراهم است، در هيچ‌يك از مناسك عبادى و اجتماعى اسلام فراهم نمى‌شود.
در اين فصل به برخى فرصت‌هاى حج اشاره مى‌شود كه در سخنان و پيام‌هاى مقام معظم رهبرى به آن توجه شده است؛ فرصت‌هايى كه جنبه صرفاً سياسى ندارد و در ابعاد اخلاق فردى و اجتماعى نيز قرار نمى‌گيرد. حج اين فرصت را براى مسلمانان حاضر در سرزمين وحى فراهم مى‌كند كه با چهره حقيقى اسلام و حقايق ناب اسلام محمدى كه به حاشيه رانده شده است، بيشتر آشنا شوند. براى زائران ايران نيز اين فرصت را ايجاد مى‌كند تا تجربه‌هاى خود را به ديگر مسلمانان منتقل كنند. ما در اين نوشتار، از اين فرصت‌ها به «فرصت‌هاى معنوى» حج تعبير كرده‌ايم كه به شرح برخى از آنها مى‌پردازيم.
1. درك فرصت‌ها
اگر انسان در بزرگ‌ترين و با اهميت‌ترين و گران‌ترين سرمايه‌اى كه بى‌هيچ هزينه‌اى به‌دست آورده است، قدرى تأمل و تفكر كند و اندكى ذهنش را از علايق دنيوى خالى كند و درباره اين سرمايه بينديشد و از ديگرسو، هدف اصلى آفرينش خود را دريابد كه بايد براى رسيدن به معراج و قرب الهى بكوشد، از فرصت‌هاى زندگى بهتر بهره مى‌برد.
هر فرد در زندگى خود با موقعيت‌هاى ويژه‌اى روبه‌رو مى‌شود كه