87
نتيجهگيرى
از مطالب اين سه فصل، به روشنى معلوم شد كه احاديث فريقين در ارائه تصوير منجى آخرالزمان، شبيه يكديگرند؛ به عبارت ديگر، احاديث شيعه و سنى در معرفى شخص امام موعود، بيان اوضاع زمان قيام و ارائه تصوير جهان در دوران حكومت ايشان، گوياى حقيقتى واحد است. البته موارد اشتراك ميان احاديث شيعه و سنى بسيار بيش از اين است و چنانكه در مقدمه نيز بيان شد، در اين نوشتار تنها احاديث معتبر اهلسنت ملاك قرار داده شد تا بهانهاى در دست مخالفان تفرقهافكن نباشد و ضعف و عدم اعتبار روايات را بهانه شبههافكنى قرار ندهند.
بىشك، اگر تمام روايات كتابهاى حديثى بررسى شود، اين تشابه بيشتر معلوم مىشود. البته طبيعى است كه در مواردى نيز، احاديث فريقين با هم تفاوت داشته باشد كه بر همان اساس هر گروهى به احاديث معتبر خود معتقد و پايبند مىشود. اما برخلاف سخن شبههافكنان و تبليغات تفرقهجويان، اين تفاوتها به حدى نيست كه نتوان تصوير واحد و مشتركى از موعود اسلام و اوصاف دوران قبل قيام و حكومت ايشان ارائه كرد. جهان اسلام در بسيارى از اصول و حتى