140بر من واجب شده و بر ذمّهام خواهد بود؟
ج: با چنين وعده و قولى، حجّ بر شما واجب نمىگردد.
س 10. آيا جايز است كه انسان در نيازهاى ضرورى زندگى بر خود سخت بگيرد تا براى حجّ استطاعت كسب كند؟
ج: جايز است، اما شرعاً واجب نيست. البته جايز بودن اين كار تنها در مورد خود انسان است، اما سخت گرفتن بيش از حدّ متعارف بر خانواده كه نفقه دادن به آنها واجب است، جايز نيست.
س 11. من در گذشته چندان به مسائل دينى پايبند نبودم و اموالى نيز داشتم كه براى انجام سفر حجّ كافى بود (مستطيع بودم)، اما به سبب شرايطى كه در آن دوره داشتم، به حجّ نرفتم. در حال حاضر وظيفهى من چيست؟ لازم به ذكر است كه اكنون مبلغ كافى براى رفتن به حجّ را در اختيار ندارم و از طرفى، براى اين كار دو روش وجود دارد؛ يكى از طريق ثبتنام در سازمان حجّ، و ديگرى با صرف هزينهى بيشتر. آيا ثبتنام در سازمان حجّ كفايت مىكند؟
ج: اگر در گذشته تمام شرايط استطاعت شرعى را داشتهايد، حجّ بر ذمّهى شما قرار گرفته است و بايد به هر روش ممكن و مشروع، البته در صورتى كه به عسر و حرج دچار نشويد آن را بهجا آوريد، اما اگر در گذشته از تمام جهات مستطيع نبودهايد، در فرض مذكور حجّ بر شما واجب نيست.
س 12. اخيراً طى توافقى كه سازمان حجّ و زيارت با بانك ملّى ايران بهعمل آورده، متقاضيان حجّ تمتع با مراجعه به بانك، مبلغ يك ميليون تومان به