183را به زيان افكندند و آنچه به دروغ مىساختند - يعنى بتها كه شفيعان خود مىپنداشتند - از آنها گم شد.
2. آيات مثبت شفاعت براى خداوند
قرآن در يك آيه مىفرمايد: تمام شفاعتها از آن خداوند است: قُلْ لِلّٰهِ الشَّفٰاعَةُ جَمِيعاً لَهُ مُلْكُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ ؛ «بگو: شفاعت، يكسره از آنِ خداست. فرمانروايى آسمانها و زمين خاصّ اوست» (زمر: 44)، و در آياتى چند مىفرمايد: جز خدا شفيعى نيست كه از مفهوم آنها استفاده مىشود خداوند خود شفيع است؛ مانند آيه:
وَ أَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخٰافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلىٰ رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَ لاٰ شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ (انعام: 51)
و به وسيله اين [قرآن] كسانى را كه بيم دارند كه به سوى پروردگارشان محشور شوند هشدار ده [چرا] كه غير او براى آنها يار و شفيعى نيست. باشد كه پروا كنند.
3. آيات بيانگر نفى و اثبات
برخى آيات قرآن كه نافى شفاعت غير خدايند به دنبالشان، شفاعت به اذن و مشيت خداوند را استثنا كردهاند و يا آنكه شفاعت ملائكه را نفى نمودهاند، ولى با تعابيرى استثنا نيز در كلام آمده است. در ادامه، مثبت شفاعت بودن اين دسته از آيات را اثبات خواهيم كرد.
اثبات شفاعت با آيات همراه با استثنا
همانگونه كه گذشت، عبده و رشيدرضا آيات همراه با استثنا را نيز نافى شفاعت غير خدا مىدانند. اگر استثنا فقط با تعابيرى همچون إِلاّٰ بِإِذْنِهِ بود سخن پديدآورندگان المنار اشكال كمترى داشت. ولى با توجه به اينكه استثنا با عبارتهاى ديگرى همچون إِلاّٰ لِمَنِ ارْتَضىٰ و إِلاّٰ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمٰنُ وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلاً