122
7. شفاعت به معناى وساطت براى بندگان گناهكار
ملاصدرا در آثار خود، شفاعت را به معناى ديگرى هم به كار برده است كه عبارت است از وساطت در قيامت براى آمرزش گناهان و رفع عقاب از گروه خاصى از گناهكاران؛ بدين نحو كه فرد آبرومندى واسطه شده و با ضميمه كردن خود به مؤمن گناهكار و جفت شدن با او، شايستگى بخشش گناهان و نجات از عقاب الهى را براى وى فراهم مىنمايد.
با دقت در امور دنيوى مىبينيم كه شفاعتى مثل اين در دنيا هم واقع مىشود. چون چهبسا پادشاه از گناهان ياران وزير مىگذرد و آنها را مىبخشد، نه به خاطر اينكه بين آنها و پادشاه نسبتى است، بلكه به اين سبب كه آنها نسبتى دارند با وزيرى كه با پادشاه نسبت دارد. پس عنايت به آنها سرازير مىشود با واسطه و نه بالاصاله. و اگر اين نسبت از بين برود، عنايت هم از همه آنها به كلى قطع مىشود (22، ص126).
با توجه به تعاليم اسلامى، انسانها پس از مرگ، از عالم دنيوى خارج و به عالم ديگرى به نام عالم برزخ وارد مىشوند تا اينكه قيامت فرا رسد و همگان به سر منزل بدى رهسپار شوند. از مراحل عالم قيامت، گذر از پل صراطى است كه بر روى آتش جهنم واقع شده و همه انسانها بايد از آن عبور كنند. خداوند متعال مىفرمايند:
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلاّٰ وٰارِدُهٰا كٰانَ عَلىٰ رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا (مريم: 71)
و هيچيك از شما نيستيد، مگر اينكه وارد آن جهنم خواهيد شد و اين امرى است كه انجام آن بر خدا حتمى و ضرورى است.
انسانها در گذر از صراط، سرنوشت متفاوتى پيدا مىكنند. گروهى بدون دغدغه و به راحتى از آن عبور مىكنند؛ گروهى ديگر توان عبور نداشته و در