100
حدود كارآيى شفاعت
اينك پرسش مهم ديگرى درباره ميزان تأثير شفاعت قابل طرح است: آيا شفاعت تنها موجب از بين رفتن آلودگى گناهان مىشود؟ يا علاوه بر آن ممكن است سبب نيل به حسنات و حتى در مواردى ترفيع و ارتقاء درجات معنوى فرد شود؟ در پاسخ بايد گفت برخى از اقسام شفاعت حتى مىتواند به ارتقاء درجات فرد بينجامد. مثلاً شفاعت «توبه» و «ايمان» در رفع عذاب تمامى گناهان، حتى شرك مؤثر است و طبعاً به درجات معنوى فرد افزوده مىشود. شفاعت «عمل صالح» در محو بعضى از گناهان مؤثر است. 1
استاد مطهرى درباره كاربرد و تأثير شفاعتهاى اخروى اعتقاد دارد شفاعت رهبرى شفاعتى است كه شامل نجات از عذاب و نيل به حسنات و حتى بالا رفتن درجات مىباشد و قسم ديگر شفاعت اخروى، شفاعت مغفرت، شفاعتى است كه تأثير آن در از بين بردن عذاب و پاك شدن گناهان است و حداكثر مىتواند سبب وصول به حسنات شود. 2
علاوه بر آنچه بيان شد ميزان تأثير و كارآيى شفاعت از جهت ديگرى نيز قابل بررسى است. بنا بر نظر اكثر دانشمندان اسلامى شفاعت اولياى الهى شامل افراد مؤمنى مىشود كه مرتكب گناهان كبيره شدهاند. چنانچه پيش از اين ملاحظه كرديم شفاعت در صورتى كه به چنين افرادى تعلق بگيرد موجب رفع عذاب اخروى ايشان مىشود. در عين حال گروهى به نام وعيديه از فرقه كلامى معتزله معتقدند صاحبان كبائر حتماً به دوزخ وارد شده و در آن مخلد خواهند بود. از نظر اين گروه شفاعت اصلاً شامل حال گناهكاران و صاحبان كبائر نمىشود، بلكه تنها كسانى مشمول شفاعت هستند كه خود مستحق ثواب و