215 سياحت و زيارت جسمى و صورى». 1
مرحوم فيض كاشانى مىفرمايد:
منشأ اختلاف اخبار وارده در مقدار فضل و ثواب زيارت كه برخى از روايات، معادل يك حج و عمره و برخى معادل بيست حج و بيست عمره يا صد حج و عمره يا هزار حج و عمره دانسته، يا ثوابهاى مختلف ديگرى را ذكر كردهاند، بعضاً به جهت اختلاف در معرفت نسبت به امام و زيارت يا معرفت نسبت به حق و حركت ائمه عليهم السلام است و بعضاً ناشى از درجات اخلاص در نيت است. 2
«بزنطى» مىگويد:
در نامه حضرت ثامنالحجج، امام رضا عليه السلام خواندم كه فرمود: «اين پيام را به شيعيان ما برسانيد كه زيارت من در پيشگاه الهى با هزار حج برابرى مىكند». [تعجب كردم، از اينرو] به امام جواد عليه السلام گفتم: «واقعاً با هزار حج برابرى مىكند»؟ فرمود: «آرى به خدا سوگند با هزار هزار (يك ميليون) حج برابرى مىكند، [ليكن] براى كسى كه همراه با معرفت زيارتش كند». 3
روزى امام صادق عليه السلام از فضيلت زيارت عارفانه امام رضا عليه السلام سخن گفت. «حمزة بن حمران» پرسيد: «قربانت گردم، منظور از معرفت حق او چيست»؟ فرمود: «اينكه بدانى او واجبالطاعه، غريب و شهيد است [و براى تبليغ دين، هدايت مردم و پايدارى و استقامت در راه حق، غريبانه به شهادت رسيده است]». 4
«محمد بنسليمان» از امام جواد عليه السلام درباره مردى پرسيد كه پس از انجام اعمال حج