61 معنوى يك فرد، به ذات او باز مىگردد و صالح بودن و معنويت، برآمده از ذات است؛ همچنانكه فاسد بودن افراد نيز از فساد ذات آنان سرچشمه مىگيرد. از سوى ديگر، نخستين كسى كه دستور داد از واسطه و وسيله استفاده شود، خداوند رحمان است. اولين واسطه، حضرت آدم(ع)، و نخستين معترض به اين امر، شيطان رجيم است. فرشتگان بزرگوار الهى نيز اولين كسانى بودند كه اين دستور خدا را اجرا كردند. اگر منكران در اين مباحث جانب انصاف را رعايت مىكردند، هرگز به اين تفرقهها و اختلافها دچار نمىشدند.
ادله اين نوع توسل را به خواست خدا در آينده خواهيم آورد.
5. توسل به مقام پيامبر(ص)؛ نوع ديگر توسل، آن است كه انسان به مقام پيامبرخدا(ص) متوسل شود. علماى دين اين نوع توسل را تأييد كردهاند. تقرير آلوسى، از بهترين نوشتهها در اين زمينه است. وى مىگويد:
در توسل به درگاه خداوند بهواسطه مقام رسولخدا(ص)، خواه در زمان حيات و خواه پس از رحلت وى، ايرادى نمىبينم. منظور از جاه و مقام، معنايى است كه به يكى از صفات خداوند بازگردد. مانند محبت كاملى كه مستلزم رد نشدن درخواست و پذيرش شفاعت آن حضرت در درگاه خداوند شود. در اين صورت، آنگاه كه فرد مىگويد:
«اَللَّهُمَّ إنّي أتَوَسَّلُ بِجاهِ نَبيِّك، صَلَّى اللهُ عَليهِ وَ آلِه وَ سَلَّم، أَنْ تَقضِيَ لى حَاجَتى» 1، به اين معناست كه خدايا! محبت خودت به حضرت محمد(ص) را وسيلهاى براى برآوردهشدن