169بندگان بگويد كه اگر براى خودتان جايگاه و منزلتى داريد، رسول من به اين منزلت سزاوارتر از خودتان است.

بنابراين پس از اينكه از روى يقين، امور خود را به پروردگارتان واگذار كرديد، در تكيه و اعتماد به آن حضرت در امور خود، اندك ترديدى نداشته باشيد؛ زيرا او با وجود شقاوت و سرسختى شما، به رستگارى و تقواى شما بسيار علاقه‌مند است. همان شقاوتى كه موجب غفلت دل مى‌شود و عقل را تعطيل مى‌كند تا اين منزلت نبوى را درك نكند. بنابراين، اگر چنين امرى اتفاق افتد، چنان‌كه در امت اسلامى وجود دارد و خداوند نيز از آن آگاه است، به آن حضرت دستور مى‌دهد كه رحمت خود را بر اين امت ادامه دهد و براى آنان استغفار كند؛ چنان‌كه مى‌فرمايد: وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جٰاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوّٰاباً رَحِيماً. ¹

بخش پايانى آيه نيز به همين معنا اشاره دارد: فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ ²؛ يعنى بگو امر و كار خود را به خداوند مى‌سپارم. خداوند نيز امر شما را به عهده مى‌گيرد؛ اگر اراده كند، به شما رحم مى‌كند وگرنه شما را مجازات مى‌كند؛ زيرا تقدير و تدبير به دست اوست. اين آيه، بيانگر دلسوزى و شفقت پيامبر اكرم(ص) به امت خويش است كه مى‌خواهد آنان را سعادتمند كند تا دچار شقاوت نشوند؛ به‌گونه‌اى كه اگر استغفار پيامبر(ص) براى آنان كافى باشد، آمرزيده مى‌شوند. اين مطلب ديدگاه بيشتر مفسران را